Τες ντ'Ουρμπερβίλ

Τες ντ’Ουρμπερβίλ
Η «Τες ντ’Ουρμπερβίλ» είναι ένα από τα πιο διάσημα μυθιστορήματα του Τόμας Χάρντυ και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Πολάνσκι με πρωταγωνίστρια τη Ναστάζια Κίνσκυ. Φέτος (2011) στην Αγγλία θυμούνται ξανά το σημαντικό αυτό βιβλίο καθώς πέρασαν 120 χρόνια από την πρώτη του έκδοση.
Ο Τόμας Χάρντυ άφησε πίσω του πολλά μυθιστορήματα και πολλά ποιήματα. Ο ίδιος θεωρούσε τον εαυτό του ποιητή και ένοιωθε ότι ήταν αναγκασμένος για βιοποριστικούς λόγους να γράφει μυθιστορήματα, τα οποία κατά τη συνήθεια της εποχής, δημοσιεύονταν σε συνέχειες σε διάφορα περιοδικά. Σε σύμπνοια με ό,τι πίστευε ο ίδιος για τον εαυτό του, τα μυθιστορήματά του μοιάζουν σαν μακροσκελή ποιήματα, χάρη στην ατμόσφαιρα που ξέρει να δημιουργεί ο Χάρντυ με την υπέροχη γλώσσα του και το χαρακτηριστικό του ύφος. Το ειδυλλιακό περιβάλλον του Ουέσσεξ, τα χωριά, οι λόφοι, τα βουνά, οι χωρικοί που μιλάνε μ’ένα χαρακτηριστικό ιδίωμα και αποτελούν πάντα έναν χορό αρχαίας τραγωδίας καθώς σχολιάζουν τα τεκταινόμενα μεταξύ των πρωταγωνιστών - όλ’αυτά, μαζί με την ιδιαίτερη ικανότητα του συγγραφέα να βλέπει βαθιά μέσα στην καρδιά των ανθρώπων, τον κάνουν να στέκεται σ’ένα λογοτεχνικό βάθρο πολύ υψηλό. Αν προσθέσουμε και τις απέραντες γνώσεις του γύρω από την αρχιτεκτονική και την Βίβλο, έχουμε ένα σχεδόν ολοκληρωμένο πορτραίτο του.
Στα δυο τελευταία του μυθιστορήματα, την «Τες» και τον «Τζουντ» ο Τόμας Χάρντυ διηγείται λίγο πολύ την ίδια ιστορία. Την ερωτική σχέση δυο εξαδέλφων, άντρα και γυναίκας, που έχει τραγική κατάληξη. Η συγγένεια αυτή δεν έχει επιλεγεί τυχαία, αλλά απηχεί τον έρωτα του ίδιου του Χάρντυ για την εξαδέλφη του Τρυφίνα Σπαρκς. Το πόσο σοβαρός ήταν ο δεσμός τους δεν μπορούμε να το ξέρουμε παρά τις πολλές εικασίες που έχουν γίνει. Μερικές απ’αυτές μιλούν για ένα απλό φλερτ ενώ άλλες αναφέρουν και την περίπτωση να απέκτησε η Τρυφίνα ένα παιδί εκτός γάμου από τον Χάρντυ.
Ας επανέλθουμε, όμως, στο βιβλίο με τίτλο «Τες ντ’Ουρμπερβίλ» και υπότιτλο Μια Αγνή Γυναίκα Σε Πιστή Περιγραφή. Το 1891 όταν κυκλοφόρησε για πρώτη φορά, προκάλεσε σάλο στα σεμνά ήθη της εποχής. Ο «Τζουντ» έμελε να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερο σάλο στη συνέχεια και να γίνει αιτία να μην ξαναγράψει ο Χάρντυ άλλο μυθιστόρημα. Το χειρόγραφο της «Τες» εκτίθεται σήμερα στην Βρετανική Βιβλιοθήκη και μπορεί κανείς να δει ότι ο αρχικός του τίλος ήταν «Κόρη των ντ’Ουρμπερβίλ».
Η ιστορία έχει ως εξής: η Τες είναι μια χωρική που μαθαίνει τυχαία ότι είναι συγγενής της αριστοκρατικής οικογενείας των ντ’Ουρμπερβίλ. Ελπίζοντας να βγάλουν μερικά χρήματα απ’αυτή τη συγγένεια, οι γονείς της την στέλνουν να γνωρίσει τους πλούσιους συγγενείς τους και η Τες έχει την ατυχία να αρέσει στον εξάδελφό της, Άλεκ. Αυτός θα την ατιμάσει και θα την αφήσει έγκυο. Το παιδί που θα γεννηθεί θα πεθάνει αμέσως και η Τες θα μπορέσει αργότερα να κάνει μια καινούρια αρχή, ελπίζοντας ότι αυτή τη φορά θα βρει την ευτυχία. Τότε θα κάνει την εμφάνισή του ο Έϊντζελ, ο μόνος αληθινός της έρωτας, που θα θελήσει να την παντρευτεί. Το παρελθόν της Τες, όμως, θα έχει δραματικές επιπτώσεις για τους δυο τους.
Υπάρχει περίπτωση η έμπνευση για την Τες να ήρθε στον Χάρντυ από τη μορφή της Άγκαθα Θόρνυκροφτ, της συζύγου ενός γλύπτη. Όμως τον Σεπτέμβριο του 2008 διάφορες αγγλικές εφημερίδες ανακοίνωσαν ότι είχαν βρει την αληθινή «Τες». Το όνομά της έγινε γνωστό και η φωτογραφία της δόθηκε στην δημοσιότητα. Επρόκειτο για την Ωγκάστα Γουέϊ, μια δεκαοκτάχρονη κοπέλα, την οποία είχε δει ο συγγραφέας να αρμέγει μια αγελάδα στο αγρόκτημα του παππού της στο Ντόρσετ το 1888. Ο Χάρντυ ήταν τότε 48 ετών και εντυπωσιάστηκε από την ομορφιά της. Κράτησε στο μυαλό του την εικόνα της και την απαθανάτισε ως Τες στο μυθιστόρημά του. Αυτά αποκάλυψε μια από τις κόρες της Ωγκάστα, η Νόρρι Γούντχωλ, η οποία ήταν 102 ετών τον Σεπτέμβριο του 2008 όταν έδωσε αυτές τις πληροφορίες στις εφημερίδες. Η Νόρρι Γούντχωλ υπήρξε ηθοποιός του θεάτρου και το μόνο μέλος που ζει απ’όλη την ομάδα των «Hardy Players», ενός θιάσου που έπαιζε αποκλειστικά έργα του Τόμας Χάρντυ. Η Νόρρι γνώρισε τον συγγραφέα το 1924 και θυμάται ότι εκείνος είχε ζητήσει από την αδελφή της, Γερτρούδη, η οποία έμοιαζε υπερβολικά στη μητέρα τους, να υποδυθεί την Τες σε κάποια παράσταση που σκηνοθετούσε ο ίδιος. Ο μεγάλος λογοτέχνης είχε αποκαλέσει την Γερτρούδη «προσωποποίηση της Τες», σύμφωνα με τις ενθυμήσεις της αδελφής της. Η ίδια η Νόρρι που κατά τα λεγόμενά της ήταν ντροπαλή, δεν έμοιαζε καθόλου στη μητέρα της και δεν ήταν ψηλή σαν εκείνη, πήρε τον ρόλο της αδελφής της Τες. Η ερμηνεία της Γερτρούδης είχε μεγάλη επιτυχία και ο Τόμας Χάρντυ απόλαυσε την παράσταση όσο και οι υπόλοιποι θεατές. Κάτι ακόμα που θυμάται η Νόρρι είναι ότι η δεύτερη γυναίκα του Τόμας Χάρντυ, η Φλόρενς, δεν συμπάθησε ποτέ τους «Hardy Players» και ιδιαίτερα, όπως μπορεί να φανταστεί κανείς, την νέα και όμορφη Γερτρούδη.
Αυτά ήταν λοιπόν τα μίση και τα πάθη ενός αιώνα πριν γύρω από τον Τόμας Χάρντυ, έναν συγγραφέα που υπήρξε θρύλος, και γύρω από ένα έργο που ακόμα συγκινεί και λέγεται «Τες ντ’Ουρμπερβίλ».
(Πηγές: Milkmaid may have inspired Hardy’s Tess, Times 16 Sept.08, The beautiful milkmaid who was Hardy’s real Tess of the D’Urbervilles, The Daily Telegraph, 16 Sept.08)